सडक, पुल र मोबाइल नेटवर्क अवरुद्ध हुँदा उद्धार तथा राहतमा सञ्चारको विकल्प बन्न सक्ने दाबी
१४ भदौ,काठमाडौँ । बाढी तथा पहिरोका कारण देशका विभिन्न क्षेत्रमा सडक, पुल र सञ्चार संरचनामा क्षति पुगिरहेका बेला स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवा प्रदायक Starlink ले नेपालमा आपत्कालीन सञ्चारका लागि सहयोग गर्ने प्रस्ताव अघि सारेको छ।
Starlink ले सामाजिक सञ्जालमार्फत नेपाल तथा तिब्बत सीमा क्षेत्रका बाढी प्रभावित नागरिक प्रति सहानुभूति व्यक्त गर्दै नेपाल सरकार र मानवीय सहायता साझेदारसँग सहकार्य गरी Starlink का किट उपलब्ध गराउन तथा निःशुल्क सेवा प्रदान गर्न तयार रहेको जनाएको छ।
कम्पनीका अनुसार आवश्यक सरकारी अनुमति प्राप्त भएपछि यस्तो सहयोग अघि बढाउन सकिनेछ।
मोबाइल नेटवर्क बन्द हुँदा स्याटेलाइटबाट सम्पर्क
प्राकृतिक विपद्का बेला मोबाइल टावर, फाइबर नेटवर्क तथा विद्युत् आपूर्तिमा क्षति पुग्दा प्रभावित क्षेत्रमा सञ्चार सम्पर्क विच्छेद हुने गर्छ। यस्तो अवस्थामा उद्धार तथा राहत टोलीलाई प्रभावित स्थान सम्म पुग्न र आपसमा समन्वय गर्न कठिनाइ हुन सक्छ।
Starlink ले सडक, पुल र मोबाइल नेटवर्क सञ्चालनमा नरहेको अवस्थामा आफ्नो स्याटेलाइट सञ्चार प्रणालीबाट उद्धार टोली, स्वास्थ्यकर्मी तथा प्रभावित परिवारबीच सम्पर्क कायम गर्न सहयोग पुग्न सक्ने जनाएको छ।
कम्पनीका अनुसार विद्युत्को स्रोत र आकाशतर्फ स्पष्ट दृश्य उपलब्ध भएमा Starlink किटबाट केही मिनेटमै इन्टरनेट सेवा सञ्चालन गर्न सकिन्छ।
विपद् व्यवस्थापनमा नयाँ विकल्पको बहस
नेपाल भौगोलिक रूपमा बाढी, पहिरो, भूकम्पलगायतका प्राकृतिक विपद्को जोखिममा रहेको मुलुक हो। दुर्गम तथा पहाडी क्षेत्रमा विपद्का बेला सडक र सञ्चार पूर्वाधार एकैपटक प्रभावित हुने सम्भावना बढी हुन्छ।
यस्तो अवस्थामा परम्परागत मोबाइल तथा फाइबर नेटवर्कसँगै स्याटेलाइटमा आधारित वैकल्पिक सञ्चार प्रणालीलाई पनि विपद् व्यवस्थापनको हिस्सा बनाउनु पर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
विशेषगरी प्रारम्भिक उद्धारका केही घण्टा अत्यन्त महत्वपूर्ण हुने भएकाले स्थायी पूर्वाधार पुनःस्थापना नहुँदा सम्म प्रयोग गर्न सकिने वैकल्पिक सञ्चार प्रणालीले महत्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ।
अब सरकारी निर्णयको प्रतीक्षा
Starlink ले सहयोगका लागि आफ्नो तयारी सार्वजनिक गरिसकेको छ। अब यस्तो सेवा नेपालमा आपत्कालीन अवस्थामा प्रयोग गर्न सरकारले आवश्यक अनुमति, समन्वय र प्रक्रिया कसरी अघि बढाउँछ भन्ने विषय महत्वपूर्ण बनेको छ।
विपद्का बेला सञ्चार अवरुद्ध हुनु भनेको सूचना आदानप्रदान मात्र रोकिनु होइन। यसले उद्धार, स्वास्थ्य सेवा, सुरक्षा व्यवस्थापन र आफन्तसँग सम्पर्क गर्ने अवसरसमेत प्रभावित गर्न सक्छ।
त्यसैले Starlink को पछिल्लो प्रस्तावले नेपालमा विपद्का बेला वैकल्पिक सञ्चार पूर्वाधार कस्तो हुनुपर्छ भन्ने बहसलाई थप अगाडि ल्याएको छ।
प्रविधि उपलब्ध हुनु एउटा पक्ष हो, तर विपद्को समयमा आवश्यक परेको केही मिनेटमै त्यसलाई प्रयोगमा ल्याउन सक्ने तयारी हुनु अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हो।
About The Author
